TEMİNAT & KALDIRAÇ
Marjlı İşlem: Tanım, Özkaynak, Serbest Marj, Marj Seviyesi, Marj Çağrısı ve Risk
Teminat için net bir kılavuz: nedir, nasıl hesaplanır, kaldıraç, varlık ve serbest teminat ile nasıl bir ilişkisi vardır, "teminat seviyesi" ne anlama gelir, teminat tamamlama çağrıları/stop-out nasıl çalışır, ayrıca pratik örnekler ve risk kontrolleri.
Kenar Boşluğu
Kaldıraç
Departman
OTM Akademi
Kategori
Temel Analiz
Teminat: Ne Anlama Gelir
Teminat (Margin), pozisyon açmak/sürdürmek için aracı kurumunuza yatırdığınız iyi niyet depozitosudur. İşleminizin nominal değerinin küçük bir kısmıdır ve bir yüzde olarak ifade edilir. Gerekli teminat aynı zamanda kullanılabilecek maksimum kaldıracı da belirtir (örneğin, %5 teminat ↔ 1:20 kaldıraç). Kaldıraç kullanmak hem kârı hem de zararı artırır; bu nedenle dikkatli yönetilmelidir.
Kaldıraç ve Gerekli Teminat
KALDIRAÇ = 1 / TEMİNAT ORANI%
Kaldıraç 1:20 ise, gerekli marj %5'tir.
Gerekli marj %10 ise, maksimum kaldıraç 1:10'dur.
Örnek: 1:20 kaldıraç ile 20.000 $ nominal işlem değeri → gerekli marj 1.000 $'dır.
Varlık, Kullanılan Teminat ve Serbest Teminat
Bakiye: hesaptaki nakit para (yalnızca gerçekleştirilmiş Kar/Zarar).
Varlık: Bakiye ± Açık Kar/Zarar.
Kullanılan Teminat: açık pozisyonlara bağlı toplam teminat.
Serbest Teminat: Varlık – Kullanılan Teminat (yeni işlemler açmak için kullanılabilir miktar).
Örnek (bakiye $1.000, teminat %5, pozisyon $8.000):
Kullanılan Teminat = $400; başlangıç Varlığı $1.000; Serbest Teminat $600.
Eğer açık Kar/Zarar = +$50 → Varlık $1.050, Serbest Teminat $650. Eğer –$50 → Varlık $950, Serbest Teminat $550.
Teminat Seviyesi, Margin Call (Teminat Tamamlama Çağrısı) & Stop-Out
Teminat Seviyesi hesap sağlığını gösterir:
Teminat Seviyesi % = (Varlık / Kullanılan Teminat) × 100.
0%: açık işlem yok.
%100: Varlık, Kullanılan Teminata eşittir → genellikle yeni işlem açılamaz.
Margin Call (Teminat Çağrısı): Teminat Seviyesi bir uyarı eşiğine düştüğünde aracı kurum uyarısıdır (aracı kuruma göre değişir, örn. %50 veya %80).
Stop-Out (Durdurma Seviyesi): daha düşük bir eşikte (örn. %30), aracı kurum Teminat Seviyesini eski haline getirmek için pozisyonları otomatik olarak kapatmaya başlar (ilk olarak en büyük riskteki işlemden başlar).
Teminat Tamamlama Çağrısı (Margin Call) Ne Zaman Gerçekleşir?
RİSK KONTROLLERİ
Bir teminat tamamlama çağrısı (Margin Call), Serbest Teminat ≤ 0 (yani, Varlık ≤ Kullanılan Teminat) olduğunda veya aracı kurumun Teminat Seviyesi eşiği aşıldığında gerçekleşir.
Pratik kural:
Bakiye – Açık Zarar < Gerekli Teminat ⇒ Teminat Tamamlama Çağrısı riski.
En İyi Uygulamalar ve Yönetmelikler
Pozisyon büyüklüğü: fikir başına sermayenin ~%2,5–5'ini riske atın.
Her zaman Zararı Durdur (Stop-Loss) seviyesi belirleyin; zarar eden pozisyonlara ekleme yapmayın.
Teminatı bağlamamak için eşzamanlı pozisyon sayısını sınırlayın.
Uygun kaldıraç seçin (daha yüksek olması daha iyi olduğu anlamına gelmez).
Haber zamanlarında izlemede kalın — volatilite, varlığı (equity) hızla daraltabilir.
Bölgenizin limitlerini bilin: örneğin, bazı fıkhi yetki alanlarında 1:30 FX (teminat %3,33) gibi bireysel limitler ile 1:500'e kadar (teminat %0,2) profesyonel limitleri karşılaştırın.
Varlığın ve serbest teminatın gerçek zamanlı olarak nasıl davrandığını öğrenmek için bir demo hesapta pratik yapın.
Diğer Tüm Konular
Nasıl Çalışırız?